Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama

Serbest meslek kazançlarında standart oran KDV %20 ve gelir vergisi stopajı %20’dir. Avukatlık, mali müşavirlik, mühendislik, danışmanlık gibi hizmetler bu kapsamdadır. Telif kazançları istisnasında (sanatçı, yazar, yazılım geliştirici, bestekâr vb.) stopaj %17 olarak uygulanır. Bazı hizmetlerde KDV %10’a düşebilir. Güncel oranlar için mutlaka mali müşavirinize ve GİB duyurularına başvurun.

Elinize geçmesini istediğiniz net tutardan brüte ulaşmak için şu formül kullanılır: Brüt = Net / (1 - stopaj oranı + KDV oranı × (1 - tevkifat oranı)). Örneğin %20 KDV, %20 stopaj ve tevkifatsız bir işte 10.000 TL net almak istiyorsanız: Brüt = 10.000 / (1 - 0,20 + 0,20) = 10.000 TL brüt; üzerine %20 KDV (2.000 TL) eklenir, %20 stopaj (2.000 TL) düşülür ve net 10.000 TL elinize geçer. Bu araç tüm bu adımları otomatik ve hatasız yapar.

KDV tevkifatı, hesaplanan KDV’nin bir kısmının alıcı tarafından satıcıya ödenmeyip doğrudan vergi dairesine yatırılmasıdır. Serbest meslek erbabında tevkifat genellikle yalnızca belirlenmiş alıcılara (anonim şirketler, kamu kurumları, belediyeler, KİT’ler vb.) verilen danışmanlık, etüt-plan-proje, denetim ve mühendislik hizmetlerinde ortaya çıkar. Gerçek kişi/son tüketiciye kesilen makbuzlarda genellikle tevkifat uygulanmaz.

Defter-Beyan Sistemi’ne hasılat olarak brüt (KDV hariç hizmet bedeli) tutarı işlenir; KDV ayrı olarak KDV beyannamesinde gösterilir, stopaj ise muhtasar beyanname üzerinden takip edilir. Net tahsil edilen tutar muhasebe kaydının çıkış noktası değildir; sistem brüt üzerinden kurgulanır. Bu yüzden makbuzu netten brüte hesaplayıp brüt değeri doğru girmeniz önemlidir.

Telif kazançları istisnası kapsamındaki ödemelerde (kitap, makale, müzik, yazılım, senaryo, çizim vb. eser sahiplerine yapılan ödemeler) gelir vergisi stopajı %17 olarak uygulanır. Sanatçılar ve yazılım geliştiriciler eserlerinin telif hakkı devrinde bu orandan yararlanabilir; belirli bir hasılat sınırına kadar gelir vergisi istisnası da söz konusu olabilir. Durumunuza özel uygulama için mali müşavirinize danışın.

Hayır. Bu araçla oluşturulan PDF üzerinde “Bu bir resmi makbuz değildir, taslak hesaplama dökümüdür” ibaresi bulunur. Amacı, resmi e-SMM kesmeden önce rakamları müşterinize WhatsApp/e-posta ile onaylatmaktır. Resmi serbest meslek makbuzu yalnızca GİB e-SMM portalı üzerinden düzenlenir. e-SMM iptali zahmetli olduğundan, önce taslakla onay almak hata riskini azaltır.